Invloed oefen je uit op basis van expertise en affiniteit

Iedereen in de school kan leiden

Gespreid leiderschap betekent dat iedereen in de school kan leiden, op basis van expertise en affiniteit. Wie invloed uitoefent, hangt af van de situatie en welke kwaliteiten daarin nodig zijn. De ene leraar zal bijvoorbeeld het voortouw nemen bij een vraagstuk over zelfgestuurd leren. Een andere leraar, die goede relaties heeft met leerlingen, neemt de leiding bij een vraagstuk over schooluitval. Iedereen oefent zo wisselend invloed uit op de kwaliteit van het onderwijs en de school. Dit is een sterke voedingsbodem voor verbetering, vernieuwing en werkplezier. De kenmerken van gespreid leiderschap zijn:

  • Leiderschap is de eigenschap van een groep
  • Leider-plus: iedereen kan leiden, en doet dat op basis van expertise en affiniteit
  • Leraren en schoolleiders zijn verbonden door een gezamenlijk doel of gedeelde opvattingen. Zo ontstaat een gezamenlijk werkverband, dat richtinggevend is voor hun samenwerking.

Een alternatief voor de heldhaftige leider

Gespreid leiderschap staat haaks op het klassieke beeld van de leider als ‘held’. Vanuit dat perspectief is leiderschap slechts weggelegd voor een selecte groep geboren leiders. Zij beschikken over noodzakelijke leiderschapskwaliteiten, zoals daadkracht, actiegerichtheid en overtuigingskracht. De rest van de organisatie heeft deze kwaliteiten niet en beschouwen we als volger. Leiders krijgen allerlei privileges die horen bij hun leidende rol, zoals een hoger salaris, bijzondere bevoegdheden en een machtspositie ten opzichte van medewerkers.

Leiderschap voor onderwijsvernieuwing

Het beeld van de leider als held is een dominante zienswijze. Maar is de heldhaftige leider die in zijn eentje de weg wijst nog wel van deze tijd? Leraren zijn professionals die vanuit hun vakmanschap invloed kunnen en willen uitoefenen. Ouders verwachten dat ze mee kunnen denken over de besluitvorming op school. Ook leerlingen hebben meer plezier in leren als ze daar zelf keuzes in kunnen maken. Hoe kun je dit mogelijk maken in de school? Waar loop je dan tegenaan en hoe ga je daarmee om? Dit zijn vraagstukken waar de Academie zich mee bezighoudt.

Leergang Gespreid leiderschap in het onderwijs 2017/2018

2259.jpeg