Onderzoek: bouwstenen voor gespreid leiderschap

Namens het Welten-instituut hebben wij het afgelopen jaar in samenwerking met de AVS (Algemene Vereniging van Schoolleiders) onderzocht hoe schoolleiders en leraren samenwerken aan verbetering en vernieuwing van het onderwijs. Hiervoor hebben wij twee good practice scholen – waar in hoge mate sprake is van gespreid leiderschap en een professionele leergemeenschap – uitvoerig bestudeerd. Petra van Haren, voorzitter van de AVS, overhandigde op 18 oktober 2016 het onderzoeksrapport, getiteld ‘Combining forces’ aan staatssecretaris Sander Dekker. Dit gebeurde tijdens het European School Heads Association congres in Maastricht waar ruim 600 schoolleiders uit heel Europa aan deelnamen.

 Foto: Johannes Timmermans

Foto: Johannes Timmermans

Bouwstenen

Op basis van ons onderzoek formuleerden wij vijf bouwstenen die bevorderlijk zijn voor gespreid leiderschap en een professionele leergemeenschap:

  • Bouw aan een onderwijspraktijk die samenwerking tussen leraren onvermijdelijk maakt.
  • Creëer organisatiestructuren die specifiek als doel hebben om te werken aan verbetering en vernieuwing.
  • Communiceer vanuit een professionele dialoog.
  • Bespreek met collega’s wat wordt verstaan onder professionaliteit van de leraar en de schoolleider.
  • Wees als schoolleider ontvankelijk voor nieuwe ideeën en waardeer initiatieven van leraren.

De combinatie leidt tot verbetering

Eerder onderzoek stelde vast dat professionalisering van leraren hand in hand moet gaan met gespreid leiderschap. Alleen deze combinatie leidt tot verbetering en vernieuwing: leraren moeten de mogelijkheid hebben om op basis van de opgedane kennis invloed uit te oefenen op de dagelijkse schoolpraktijk.

De praktijk

In het rapport beschrijven we hoe de twee good practice scholen – middelbare school het Vathorst College uit Amersfoort en basisschool Willibrordus uit Deurningen – deze inzichten in de praktijk brengen. De beide good practices zijn geselecteerd op basis van een uitgebreid vragenlijst onderzoek en bezoeken aan scholen.

Geïnteresseerden kunnen een digitaal exemplaar van het Engelstalige rapport opvragen bij Frank via frank@gespreidleiderschap.nl

Stefan van Langevelde